Τι είναι οι πολύποδες παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες είναι παθολογικά αναπτυγμένος ιστός από το παχύ έντερο (κόλον) που προπίπτει μέσα στον εντερικό αυλό. Κάποιοι πολύποδες είναι επίπεδοι και άλλοι έχουν μίσχο. Οι πολύποδες είναι μία από τις πιο συνήθης καταστάσεις που επηρεάζουν το παχύ έντερο και το ορθό και εμφανίζονται στο 15 – 20% των ενηλίκων. Αν και οι περισσότεροι πολύποδες είναι καλοήθεις, η σχέση συγκεκριμένων πολύποδων με τον καρκίνο είναι μεγάλη.

Μερικοί τύποι πολύποδων (οι γνωστοί ως «αδενώματα») πιθανόν να μετατραπούν σε καρκίνο του παχέος εντέρου, ενώ άλλοι (όπως οι υπερπλαστικοί ή οι «φλεγμονώδεις» πολύποδες), ουσιαστικά δεν εξελίσσονται σε καρκίνο. Ένας πολύποδας κατατάσσεται ως αδένωμα, φλεγμονώδης ή υπερπλαστικός σύμφωνα με τα αποτελέσματα της βιοψίας.

Δεν θα έπρεπε να ανησυχείτε αν ο πολύποδας βρεθεί σε μια εξέταση αφού:
• Ο κάθε πολύποδας δεν εξελίσσεται σε καρκίνο
• Απαιτούνται πολλά χρόνια ώστε ένας πολύποδας να εξελιχθεί σε καρκίνο
• Οι πολύποδες μπορούν να αφαιρεθούν ολικά και με ασφάλεια

Τι προκαλεί τους πολύποδες παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες εμφανίζονται σε άνδρες και γυναίκες όλων των εθνικοτήτων που ζουν
σε βιομηχανικές χώρες, πράγμα που σημαίνει ότι η διατροφικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες συμβάλουν στην ανάπτυξή τους. Αν και οι ακριβείς διατροφικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες δεν είναι πλήρως γνωστοί, κάποιοι παράγοντες που συμβάλουν είναι:
• Διατροφή πλούσια σε λίπη
• Διατροφή πλούσια σε κόκκινο κρέας
• Διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες
• Κάπνισμα
• Ηλικία

Δεν έχει γίνει γνωστό γιατί κάποιοι άνθρωποι αναπτύσσουν πολύποδες, παρότι υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Γενικά, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανιστούν πολύποδες αν:
• Είστε πάνω από 50 ετών
• Έχετε εμφανίσει πολύποδες στο παρελθόν
• Κάποιος στην οικογένεια έχει εμφανίσει πολύποδες
• Κάποιος στην οικογένεια είχε καρκίνο παχέος εντέρου

Πρόσφατα, έχει απομονωθεί ένα γονίδιο, το οποίο ευθύνεται για την ανάπτυξη μιας κατάστασης που ονομάζεται οικογενής πολυποδίαση σύμφωνα με την οποία ο ασθενής αναπτύσσει εκατοντάδες πολύποδες. Επίσης, ο κληρονομικός μη σχετιζόμενος με σύνδρομο πολυποδίασης καρκίνος είναι μια ακόμα γενετική κατάσταση που επηρεάζει την ανάπτυξη πολυπόδων και καρκίνο του παχέος εντέρου. Και οι δύο καταστάσεις, είναι σπάνιες και αφορούν ένα μικρό ποσοστό ασθενών με πολύποδες παχέος εντέρου.

Ποια είναι τα συμπτώματα του πολύποδα παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες δεν έχουν συμπτώματα. Εντοπίζονται μετά από εξετάσεις ρουτίνας (όπως είναι η σιγμοειδοσκόπηση ή η κολονοσκόπηση). Ενίοτε, υπάρχει υπόνοια για πολύποδες, όταν υπάρχουν ίχνη αίματος στα κόπρανα ή όταν οι ασθενής έχουν αναιμία, λόγω μικρής απώλειας αίματος από τον πολύποδα για πολλά χρόνια. Αυτή η μικρή απώλεια αίματος, τυπικά ανιχνεύεται όταν ο γιατρός ελέγχει το δείγμα κοπράνων χρησιμοποιώντας ειδικές κάρτες που έχουν εμποτιστεί με μια χρωστική ουσία που αντιδρά στο αίμα .Οι πολύποδες μπορούν να προκαλέσουν εμφανές αίμα στα κόπρανα, αν προκληθεί έλκος και αιμοραγήσουν. Σπάνια, οι πολύ μεγάλοι πολύποδες μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη στο παχύ έντερο ώστε να προκληθεί πόνος.

Πώς γίνεται η διάγνωση του πολύποδα παχέος εντέρου;

Οι πολύποδες συνήθως εντοπίζονται μετά από τη σιγμοειδοσκόπηση ή την κολονοσκόπηση. Μπορεί να εντοπιστούν μετά από βαριούχο υποκλυσμό, αν και οι μικροί πολύποδες σπάνια φαίνονται στην ακτινογραφία και δεν αφαιρούνται με την ακτινογραφία. Η κολονοσκόπηση είναι η πιο αποτελεσματική εξέταση, επειδή ελέγξεται όλο το έντερο και δίδεται η δυνατότητα στο γιατρό να αφαιρέσει πολύποδες και να τους στείλει για βιοψία.

Πώς διαχειριζόμαστε τους πολύποδες;

Ο καρκίνος παχέος εντέρου είναι η δεύτερη αιτία θανάτου στις Η.Π.Α., δηλαδή το 14% των θανάτων από καρκίνο. Ο καρκίνος παχέος εντέρου μπορεί να αποφευχθεί,
αν οι προ-καρκινικοί πολύποδες (αδενώματα) αφαιρεθούν πριν γίνουν κακοήθης. Με το πέρασμα του χρόνου, η δομή του ιστού των μικρών πολύποδων αλλάζει και γίνονται καρκινικοί πολύποδες. Οι πολύποδες αφαιρούνται, όταν βρεθούν κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης ώστε να μειωθεί η πιθανότητα να γίνουν κακοήθεις.

Ο ιατρικός όρος της αφαίρεσης ενός πολύποδα ονομάζεται «πολυπεκτομή». Οι μικροί πολύποδες μπορούν να αφαιρεθούν με τη βοήθεια ενός οργάνου που λέγεται λαβίδα βιοψίας, το οποίο αφαιρεί ένα μικρό κομμάτι ιστού. Οι μεγαλύτεροι πολύποδες συνήθως αφαιρούνται τοποθετώντας ένα βρόγχο ή θηλιά γύρω από τη βάση του πολύποδα και καίουν τον ιστό με ηλεκτρικό καθετηριασμό. Και οι δυο παραπάνω διαδικασίες είναι ανώδυνες και δεν τις καταλαβαίνετε. Σπάνια ένας πολύποδας θα είναι τόσο μεγάλος ώστε να μην μπορεί να αφαιρεθεί με την κολονοσκόπηση και θα χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση.

Η πολυπεκτομή είναι πολύ ασφαλής, αλλά όλες οι πράξεις έχουν ένα ρίσκο, το οποίο θα πρέπει να συζητήσετε με το γιατρό. Οι πιο συνηθισμένες επιπλοκές της πολυπεκτομής είναι η αιμοραγία και η διάτρηση (δημιουργείται τρύπα στο έντερο). Ευτυχώς, αν και αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες επιπλοκές, σπάνια συμβαίνουν. Η αιμοραγία μπορεί να ελεγχθεί με καυτηριασμό, αν και σπάνια απαιτείται χειρουργείο. Το χειρουργείο απαιτείται στην περίπτωση διάτρησης. Έχουν αναφερθεί κι άλλες επιπλοκές, αλλά συμβαίνουν σπάνια.

Θα πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες του γιατρού με προσοχή, να μην λαμβάνεται συγκεκριμένα φάρμακα που προκαλούν αιμοραγία (όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και αντιπηκτικά ). Επιπροσθέτως, θα πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες του γιατρού σχετικά με το αποτέλεσμα της βιοψίας και για το πότε θα πρέπει να επαναληφθεί επαναληπτική εξέταση.

Είναι σημαντικό να είστε σε επικοινωνία με το γιατρό και μετά την εξέταση, αφού ο τύπος, το μέγεθος και το σημείο που εντοπίστηκε ο πολύποδας, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αφαιρέθηκε παίζει τον ρόλο του στην πορεία του ασθενούς μετά την ενδοσκόπηση . Στους περισσότερους άνθρωπους που αφαίρεσαν αδενώματα θα χρειαστεί να κάνουν επαναλαβανόμενες εξετάσεις στο μέλλον ώστε να βεβαιωθούν ότι όλα τα αδενώματα έχουν βρεθεί και ότι δεν έχουν εμφανιστεί νέα.

Μπορεί να επανεμφανιστούν πολύποδες;

Όταν κάποιος έχει αφαιρέσει αδενωματώδη πολύποδα, έχει αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει κι άλλους πολύποδες και πολύ πιθανόν να είναι και εκείνη αδενωματώδη. Υπάρχει 25 – 30% πιθανότητα τα αδενώματα να εμφανίζονται στην επαναληπτική εξέταση μετά από 3 χρόνια της αρχικής πολυπεκτομής. Κάποιοι από αυτούς τους πολύποδες πιθανόν να υπήρχαν στην αρχική εξέταση, αλλά να ήταν πολύ μικροί και να μην ήταν ορατοί, ενώ άλλοι να είναι καινούριοι.

Μετά την αφαίρεση του πολύποδα, ο γιατρός θα συστήσει επαναληπτικές κολονοσκοπήσεις για παρακολούθηση. Το συνιστώμενο διάστημα ανάμεσα στις κολονοσκοπήσεις είναι συνήθως 3 – 5 χρόνια, αλλά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες:
• Χαρακτηριστικά των πολύποδων στο μικροσκόπιο
• Αριθμός και μέγεθος των πολύποδων
• Πόσο καλά καθαρίστηκε το έντερο για την εξέταση. Ένα μη απαρκώς καθαρό έντερο σημαίνει ότι η μικροί και μετρίου μεγέθους πολύποδες μπορεί να μην είναι ορατοί και ίσως χρειαστεί επανεξέταση νωρίτερα